Hoewel het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) een mogelijke helmplicht voor jongeren op e-fietsen onderzoekt, zetten diverse landelijke en regionale organisaties vooral in op het stimuleren van vrijwillig fietshelmgebruik.
De aftrap van de Dag van de Fietshelm vindt dit jaar plaats op een basisschool in Den Haag. Daar wordt een speciaal programma georganiseerd voor leerlingen. Door heel Nederland vinden daarnaast activiteiten plaats bij scholen, werkgevers en ziekenhuizen. Ook initiatieven gericht op oudere fietsers maken deel uit van het programma. Naast de oorspronkelijke initiatiefnemers zijn inmiddels ook BOVAG, RAI Vereniging, VeiligheidNL, VVN, ANWB, Interpolis, het ministerie van IenW, provincies en gemeenten betrokken bij de organisatie.
Hoofdletsel vaak oorzaak bij fietsongevallen
Uit recente cijfers over verkeersdoden in 2025 blijkt dat bij 63 procent van de 281 overleden fietsers hoofdletsel de belangrijkste doodsoorzaak was. De opkomst van de elektrische fiets speelt daarbij mogelijk een rol.
Onderzoek van VeiligheidNL (2025), gebaseerd op SEH-gegevens, laat zien dat fietsers op een e-bike 80 procent meer kans hebben op hersenletsel dan fietsers op een gewone fiets. Daarnaast is het aantal jongere e-bikers met hersenletsel ten opzichte van 2020 verzesvoudigd.
Volgens een analyse van het SWOV kan het dragen van een fietshelm een substantiële bijdrage leveren aan het terugdringen van ernstig letsel. In een scenario waarin iedereen een helm draagt, zouden in 2030 jaarlijks circa 100 tot 110 fietsdoden en 1.700 tot 1.900 ernstig gewonden kunnen worden voorkomen.
Beleidsinzet en campagnes
Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) zet sinds vorig jaar in op een mogelijke helmplicht voor elektrische fietsers tot 18 jaar. Tegelijkertijd blijft het stimuleren van vrijwillig helmgebruik een belangrijk speerpunt.
Zo werd eerder de campagne ‘Zet ’m op’ gelanceerd om fietshelmgebruik te stimuleren. Ook andere partijen nemen initiatieven. Stichting CC en de Hersenstichting startten de campagne ‘Hard Koppie’, gericht op het normaliseren van helmgebruik onder jongeren.
Regionale overheden sluiten aan met eigen acties. Zo neemt de Vervoerregio Amsterdam fietshelmgebruik op in haar veiligheidscommunicatie richting oudere fietsers. De provincie Flevoland plaatste in 2024 bovendien de eerste zogenoemde fietshelmborden om helmgebruik positief te stimuleren.
