Volgens Andy Los kan het verschil in spaakspanning in het achterwiel oplopen tot boven de 50%: “Met de komst van schijfremmen heeft nu ook het voorwiel te kampen met spaakspanningsverschillen. Hoe groter dit verschil, des te groter is de kans op problemen met het wiel. Meestal uit zich dat in het breken van spaken en scheuren van velgen. Iedereen die regelmatig fietst, heeft wel met deze problemen te maken gehad.”
Asymmetrische velg is gedeeltelijke oplossing
Om het verschil in spaakspanning terug te brengen, is een asymmetrische velg een gedeeltelijke oplossing. Afhankelijk van de grootte van de offset vermindert het spanningsverschil en wordt het wiel sterker en duurzamer. Tegenwoordig zijn er asymmetrische velgen met een offset van 2 mm, 2,5 mm, 3 mm, 3,5 mm enzovoort. Andy Los van Andless Cycling pleit voor de volgende standaard: bij velgen met een inwendige breedte tot 26 mm een offset van 3 mm en bij velgen met een inwendige breedte vanaf 26 mm een offset van 4,5 mm. Maar dan is er nog steeds verschil in spaakspanning.
Deze artikelen vind je vast ook interessant:
- Van Ryde naar Rad; custom made velgen van Lars van der Wansem
- Een lesje wielen bouwen van Zoran Kalaba
- FFWD tilt brand experience naar hoger level
RSD naven voor 100% gelijke spanning
Om de spaken 100% gelijke spanning mee te geven, heeft Andless de RSD naven ontwikkeld. RSD betekent Rim Specific Design. Het getal achter de RSD, de RSD-factor geeft de offset aan van de velg die gebruikt moet worden om 100% gelijke spaakspanning te creëren. Andless Cycling pleit voor de volgende standaard: naven Road Disc (100/142 mm) 0 en naven MTB (110/148 mm) 5.
Andy Los: “Een wielset met de juiste combinatie van asymmetrische velgen en RSD naven is ongeveer 25% sterker en dus veel duurzamer. Als fabrikanten, en dan met name naaffabrikanten, dit idee zouden omarmen zal dit in de toekomst ook op grotere schaal leiden tot lichtere wielen.”
Zo werkt Rim Specific Design
Met de RSD-factor wordt de offset van de velg in mm aangeduid. Voorbeeld: Naaf ASD3.0 is gemaakt voor een asymmetrische velg met 3,0 mm offset.
Situatie 1:
Bij een standaard naaf (hier DT 350 CL) en een symmetrische velg is het verschil in spaakspanning circa 40%. De zijdelings op de velg inwerkende krachten zijn gering.
Bij (piek)belasting:
• De strakst gespannen spaken kunnen de velg overbelasten waardoor mogelijk scheurtjes ontstaan aan de drive-side.
• De zwakst gespannen spaken worden enorm belast onder vermoeiing en kunnen breken.
• Door de wisselende belasting kunnen de spaaknippels loskomen van de non-drive-side.
Situatie 2:
Bij een standaard naaf (hier DT 350 CL) en een asymmetrische velg met een offset van 3,0 mm is het verschil in spaakspanning teruggebracht naar zo’n 25%. De zijdelingse krachten op de velg zijn iets groter.
Bij (piek)belasting:
• Problemen zoals bij gebruik van een symmetrische velg (zie situatie 1) zullen zich hier minder vaak voordoen.
• Sterkte/draagvermogen van het wiel is met ca. 10% toegenomen waardoor de duurzaamheid verbeterd.
• De stijfheid is in geringe mate toegenomen.
Situatie 3:
Bij een RSD3.0 naaf (hier Andless CL) en een asymmetrische velg met een offset van 3,0 mm is er geen verschil meer in spaakspanning. We spreken nu van een RSD wiel.
Zijdelings op de velg inwerkende krachten zijn niet veranderd. De vermoeiingsbelasting is enorm teruggebracht doordat de krachten door alle spaken gelijkmatig worden opgevangen.
Bij (piek)belasting:
• Sterkte/draagvermogen van het wiel is ca. 25% toegenomen (t.o.v. situatie 1) waardoor maximale duurzaamheid van het wiel ontstaat.
• De stijfheid is in geringe mate toegenomen.
Meer voordelen bij RSD wielen
• De wielen worden beter en mooier. Omdat iedere spaak evenveel meedoet is het eenvoudiger om de wielen perfect recht en rond te bouwen.
• Bij gelijke flensgroottes is slechts 1 spaaklengte nodig.
• Spaakhoeken bij de velg zijn gelijk, precies zoals ze geboord worden.
• Spaakhoeken bij de naaf zijn zodanig beter dat spaken minder worden geknikt.
• Na omleggen van de band zal het midden van het wiel niet verschuiven naar de kant van de spaken met de hoogste spaakspanning.
• Wielen kunnen lichter worden met behoud van sterkte.
