Jan Bosman (43) is al vijftien jaar de stuwende kracht bij de opleiding fietstechniek aan het Talland College in Heerhugowaard. De docent auto- en fietstechniek heeft een belangrijke rol gespeeld in de vernieuwing van het onderwijs. “We hebben een actueel lespakket, zitten op een toplocatie direct naast de hoofdingang en maken een mooie groei door,” zegt hij enthousiast.
Op dit moment volgen 55 studenten het twee- of driejarige programma. De aanpak van Bosman is vernieuwend, met een mix van praktijk en theorie die direct aansluit op wat bedrijven nodig hebben. "Het is niet meer alleen sleutelen", vertelt Bosman, die sinds kort Afra de Boer tot zijn collega's mag rekenen. "We leren studenten ook hoe je klanten helpt en klachten afhandelt met de LSD-methode: luisteren, samenvatten, doorvragen."
Bosman weet waar hij het over heeft. Hij werkte zelf enige tijd twee dagen in de week in een fietsenwinkel om beter te begrijpen wat er in de praktijk speelt. "Je moet weten hoe het eraan toegaat bij fietsenzaken, anders kun je geen goed lesprogramma maken. De opleiding werkt nauw samen met bedrijven en leveranciers, die regelmatig fietsen en onderdelen doneren. Deze bedrijven en leveranciers zijn erg belangrijk voor de opleiding en zorgen ook voor nieuwe uitdagingen. "Als je nieuwe spullen krijgt, moet je daar ook opdrachten voor maken. Dat is spannend en houdt de opleiding fris," zegt Bosman. Bedrijven zien het nut ervan in. "Zij hebben er ook profijt van dat we goed opgeleide mensen afleveren."
Wat vind je als docent fietstechniek zo leuk aan het vak?
"Eigenlijk alles wat erbij komt kijken. Het gaat niet alleen om techniek, maar ook om bedrijfsvoering, verkoop en omgaan met klanten. Dat maakt het dynamisch en leuk." Bosman benadrukt de voortdurende ontwikkelingen: "Fietstechniek is continu in beweging, daarnaast leren studenten hier soms dingen die ze kunnen terugkoppelen naar hun werkgever, zoals het gebruik van een inremmachine. Zo’n apparaat biedt veiligheid en verdient zich terug omdat je niet telkens en onder alle weersomstandigheden naar buiten hoeft. Het draagt bovendien bij aan professionaliteit en uitstraling van een bedrijf. Andersom komen studenten ook met ideeën. Laatst stelde een student een laser voor om aandrijfriemen uit te lijnen. Een geweldig idee. Zo leren we ook van elkaar."
Als docent wil je dat de sfeer goed blijft in de klas, maar er moet ook gewerkt worden”
Wat hoop jij je studenten mee te geven?
"Dat ze naast het opdoen van technische vaardigheden zich ook op persoonlijk vlak ontwikkelen en bijvoorbeeld initiatief leren nemen. Dat ze straks terugkijken op een mooie schooltijd, waarin ze veel hebben geleerd. Ze hoeven niet per se dankbaar te zijn, maar ik hoop wel dat ze zeggen: daar heb ik wat aan gehad. Of dat nu technisch is of op een ander vlak."
Wat was je grootste blunder in de klas?
"Mijn grootste blunder was niet technisch, maar iets totaal anders," lacht Bosman. "Tijdens een les had iemand een hoverboard meegenomen. Ik dacht: dat kan ik ook wel. Dus ik stap erop, maar het ding schoot meteen weg! Binnen twee seconden lag ik languit op mijn rug. Mijn eerste gedachte was: ik hoop niet dat dit is gefilmd. Dat was gelukkig niet zo. Ik deed er luchtig over, maar dacht wel: Jan, je wist dat dit zou gebeuren. Waarom doe je het dan? Ik had nog weken een pijnlijke arm, haha."
Is er een moment dat je nooit zal vergeten?
"Het maakt me altijd trots als ik oud-studenten tegenkom bij fietsenzaken, vaak als leermeesters. Maar een moment dat me echt is bijgebleven, was bij een diploma-uitreiking met een student. Deze jongen was sociaal, behulpzaam en ook nog een uitstekende student. Hij pakte onverwacht de microfoon na mijn woordje en gaf een prachtige speech over hoe hij mijn lessen en mentorschap had ervaren. Ik moest echt even slikken, dat raakte me diep. Een ander mooi moment was toen ik tijdens een open dag uitleg gaf aan een toekomstige student en haar vader. Deze man vond het zo interessant dat hij zelf besloot om de opleiding te gaan doen. Zijn kantoorbaan stond op de tocht en hij besloot zich om te scholen. Hij werkt nu bij een fietsenmaker in Noord-Holland en hoopt dit jaar z’n diploma te halen."
Jan Bosman
Docent fietstechniekLeeftijd: 43 jaar
School: Talland College in Heerhugowaard
Fiets: Specialized Epic FS en Specialized Tarmac SL6
Wat is het meest hilarische wat een student ooit heeft gedaan?
"Wat me is bijgebleven, gebeurde tijdens een onderhoudsbeurt van een verende voorvork. Een groepje studenten had de voorvork gedemonteerd en service uitgevoerd. Bij het in elkaar zetten hadden ze te veel druk gezet en ineens spoot de olie eruit. Ze zaten helemaal onder, het was chaos. Dat soort dingen gebeurt weleens, maar het kan gevaarlijk zijn. Gelukkig had niemand olie in de ogen gekregen en was het vooral hilarisch. Er was ook een moment dat een student die te laat was, een week later om excuses te maken zelfgebakken appeltaart meebracht. Heerlijk. Het is belangrijk om een goede balans te vinden tussen plezier en werken. Als docent wil je dat de sfeer goed blijft in de klas, maar er moet ook gewerkt worden. Dat is essentieel."
