artikel

NIEUW: visie voor richtlijn veilige opslag accu’s

Elektrische fietsen 5145

NIEUW: visie voor richtlijn veilige opslag accu’s
Register Risicoprofessional Ronald Koster: “Lithium batterijen kunnen altijd instabiel worden, ook omdat ze steeds kleiner en krachtiger worden. Deze ontwikkeling heeft invloed op de componenten: er wordt bezuinigd op onderdelen. Immers de capaciteit neemt toe en de behuizing wordt compacter. Bovendien zijn zaken als vallen en botsen slecht voor een batterij, dan kan het misgaan.” (foto Diederik van der Laan)

Lithium batterijen – zoals gebruikt in e-bikeaccu’s – kunnen ten allen tijde instabiel worden. Brand en lichamelijk letsel liggen dan op de loer. Omdat er nog geen wet- en regelgeving is voor een juiste en veilige opslag, publiceerde risico-expert Ronald Koster een visie die als leidraad voor een wettelijke richtlijn kan dienen. “Het probleem is dat de ontwikkelingen bij elektrische technologieën steeds sneller gaan, waardoor de veiligheid in het geding komt.”

“Na de brand bij Stella afgelopen jaar zijn we wakker geschud”, zegt Ronald Koster. Hij is Register Risicoprofessional bij Burghgraef van Tiel & Partners, een onafhankelijk inspectiebureau dat zich inzet voor een (brand)veiliger Nederland en onderdeel uitmaakt van de Troostwijk Groep. “Vaak halen kleine brandjes het nieuws niet, maar na de brand bij Stella zijn alle toeters en bellen afgegaan. Toen we in de materie doken constateerden we dat er maar beperkt voorschriften waren en dan ook alleen voor het transport van batterijen en niet voor bijvoorbeeld de opslag van batterijen.”

Het artikel gaat verder na het kader.

Grote gevaar: Thermal runaway

Door een productiefout of mechanische beschadiging kunnen lithium batterijen in een zogeheten ‘thermal runaway’ gaan. Dit is een onomkeerbaar proces, waarbij – afhankelijk van de oplaadstatus – de batterij uiteindelijk zal ontbranden. Bij deze ontbranding komen giftige gassen vrij en kunnen enorme steekvlammen en soms zelfs een explosie ontstaan. Ronald Koster: “Wil er sprake zijn van een relatief veilige situatie, dan moet de ‘state-of-charge’ onder de 30% zijn. De batterij kan dan nog wel in thermal runaway komen, alleen de kans dat deze ook daadwerkelijk gaat branden is klein. Er zit dan namelijk onvoldoende energie in de batterij. Hoe hoger de state of charge hoe groter de eventuele brand zal worden.”
Koster ziet steeds meer fabrikanten die beweren te leveren met een state-of-charge onder de 30%. “Dat is een goede zaak, alleen zeer moeilijk te controleren. Je moet dan eigenlijk per pallet batterijen steekproeven nemen. Hiervoor is specifieke testapparatuur noodzakelijk. Maar die 30% is wel waar we naar toe moeten in de toekomst. Op dit moment eist alleen de IATA (voor luchtvrachten) een state of charge van 30%. Voor de batterijen die per schip worden getransporteerd – en dat zijn veruit de meeste – gelden deze regels niet.”

 

Probleem: regelgeving laat op zich wachten

Koster en zijn collega’s komen bijna dagelijks bij bedrijven over de vloer waar een probleem met lithium batterijen speelt. Het inspectiebureau wil brand-, letsel- en milieuschade zoveel mogelijk beperken, waarbij ze zelf het initiatief voor richtlijnen nam. “Er is momenteel geen regelgeving voor veilige opslag van lithium batterijen”, vertelt Koster. “Daarop hebben we gekeken hoe we op een snelle manier regelgeving konden krijgen. Daarvoor geeft de Publicatiereeks Gevaarlijke Stoffen (PGS) richtlijnen. Op dit moment is de PGS-37 in de maak, specifiek voor lithium batterijen. Maar voordat het tot zo’n PGS-richtlijn komt, ga je met veel partijen een langlopend proces in. Gemiddeld duurt zo’n traject twee tot vier jaar. De planning staat nu op eind 2020 gereed, maar we hebben ook al eind 2021 gehoord.”

Niet op TV uitleggen waarom er slachtoffers zijn gevallen

Een richtlijn die eind 2020 of 2021 gereed is, dat vonden ze bij Burghgraef van Tiel & Partners te lang duren. Koster: “Die tijd hebben we niet, de kans dat er iets misgaat is aannemelijk. Wij willen voorkomen dat iemand op tv mag komen uitleggen waarom er slachtoffers als gevolg van een accubrand gevallen zijn.”

We hebben onze visie praktisch ingestoken

Koster en zijn collega’s namen het initiatief om samen met andere partijen een voorloper van een PGS op te tuigen. Sommige partijen besloten de PGS af te wachten en trokken zich terug uit de samenwerking. Koster: “Hierdoor nam de draagkracht zover af dat we nooit tot een breed gedragen BRL (beoordelingsrichtlijn) zouden kunnen komen, wat het finale doel was. Uiteindelijk zijn wij samen met onze partner op dit gebied, FSE Support van batterij-expert Rob Overdijkink, verder gegaan. We hebben onze visie praktisch ingestoken, waarbij we zijn uitgegaan van een ondergrens om het werkbaar te houden voor de kleinere bedrijven. We ‘accepteren’ het risico dat het hier ook mis kan gaan.”

Het artikel gaat verder na het kader.

Tips voor tweewielerwinkels

Heeft risicoprofessional Ronald Koster nog adviezen omtrent de opslag van lithium accu’s voor tweewielerwinkels? “Jazeker, laat geen accu’s in de fietsen zitten in je winkel. Maak daarvoor in de plaats gebruik van dummy-accu’s. Sla de accu’s op in een brandveilige kast. Volgens onze visie heb je dan al veel opgelost. Bij het transport van accu’s zie ik nieuwe ontwikkelingen, er komen ook oplossingen voor in busjes. In onze visie besteden we ook aandacht aan specifieke gevallen, zoals woningen boven een winkel.” Koster stelt dat hij geen slachtoffers accepteert. “De richtlijnen zijn voor ondernemers te behappen, we geven haalbare oplossingen. De ontwikkelingen gaan momenteel razendsnel, veelal gebaseerd op onze visie. En dat is positief.”

Eerst intern, dan toch de wereld in

Doel was het inspectiebureau handvatten geven bij eventuele risico’s

De richtlijnen waren in eerste instantie bedoeld voor intern gebruik; om het inspectiebureau handvatten te geven bij eventuele risico’s. Koster: “We wilden met onze mensen op dezelfde lijn zitten. Maar toen het eenmaal in de praktijk was getest, hebben we het toch maar gepubliceerd.” Naast de richtlijnen van Burghgraef van Tiel & Partners heeft Veiligheidsregio Haaglanden ook twee handreikingen geschreven in afwachting van de PGS-37. Beide documenten geven overheidspartijen en het bedrijfsleven houvast hoe om te gaan met de opslag van lithium-ion-accu’s. Ook deze richtlijnen hebben geen juridische status.

Het artikel gaat verder na het kader.

DOWNLOAD de visie van Ronald Koster

Risico-expert Ronald Koster, werkzaam bij Burghgraef van Tiel & Partners, schreef een visie over het gebruik en de opslag van lithium batterijen. Ze kan als leidraad dienen voor een wettelijke richtlijn. Download de visie.

 

Bewustwording al te pakken

Momenteel is Koster in gesprek met de PGS-commissie; hij vindt dat ook verzekeraars betrokken moeten worden bij het opstellen van de richtlijnen. “We willen onze richtlijnen straks toelichten bij een normcommissie. Ik heb goede hoop dat onze visie of een afgeleide daarvan tot een nieuwe PGS gaat leiden. De insteek van de overheid is vooral gericht op het voorkomen van slachtoffers, als verzekeringssector kijken we vooral naar het beperken van de schade.” Of de richtlijnen straks terugkomen in een RI&E vindt hij lastig in te schatten. “We zitten in de beginfase van de lithium-problematiek. De state-of-charge (zie het kader over de thermal runaway) wordt daarbij steeds belangrijker. Positief is dat we de bewustwording al te pakken hebben.”

Slachtoffers voorkomen en schade beperken

De eerste brand bij Stella was door de brandweer moeilijk te blussen

Koster vertelt dat zijn document is geschreven vanuit het oogpunt van brandveiligheid, waarbij het voorkomen van slachtoffers en het beperken van de schadeomvang voorop staan. “Daarnaast geeft onze visie ook een beperking op de milieuschade, een bijkomend voordeel omdat het milieu steeds belangrijker wordt.” Koster haalt een voorbeeld aan van een brand in Duitsland, waar de brandweer water gebruikte. “Dan ontstaat waterstofgas, dat is zeer brandbaar en explosief. Met als gevolg dat vier brandweermannen brandwonden opliepen. Ook de eerste brand bij Stella was door de brandweer moeilijk te blussen. Bij de tweede brand heeft men gelukkig beter ingegrepen.”

Stella heeft maatregelen genomen

Burghgraef van Tiel & Partners publiceerde de richtlijnen in februari van dit jaar en wordt regelmatig voor advies gebeld, ook door buitenlandse bedrijven. “Op verzoek van de verzekeraar zijn we ook bij Stella in Nunspeet geweest.” Ze hebben daar de schrik van hun leven gehad. “De laatste brand was misschien klein, maar door de hitte had deze verstrekkende gevolgen. De kans dat het bij Stella nog een keer zo mis gaat is klein. Dit komt door alle technische en vooral ook organisatorische maatregelen die Stella ondertussen heeft doorgevoerd: direct na de eerste brand en een verdere aanscherping na de tweede brand. Het moet wel gezegd worden dat beide branden net zo goed bij collega’s van Stella hadden kunnen plaatsvinden.”

 



Deze artikelen over accu’s zijn ook interessant:

 

 

Reageer op dit artikel