artikel

Halve seconde tijdswinst kan beslissend zijn voor goud

Winkel 407

Halve seconde tijdswinst kan beslissend zijn voor goud
Jeffrey Hoogland en Harrie Lavreysen met de nieuwe, snellere baanfiets. Foto KOGA

Als het aan KOGA ligt, pakken de Nederlandse sprinters goud op de Olympische Spelen van Tokyo (2020). Achter de schermen heeft de fabrikant samen met partners gewerkt aan een verbeterde baanfiets. Uit testen blijkt dat de opvolger van de Kimera Track een halve seconde tijdswinst op de teamsprint (drie ronden van 250 meter) kan opleveren.

Dat lijkt op het eerste gezicht weinig, maar het zou maar zo beslissend kunnen zijn in de strijd om goud. De samenwerking tussen KOGA en de KNWU is diepgeworteld. Al bijna twintig jaar trekken beide partijen samen op als het om baanwielrennen gaat. KOGA heeft bewust gekozen voor sponsoring in deze tak van sport. “Het baanwielrennen is bij uitstek een sport waarin kleine details het verschil maken. Een honderdste of duizendste kan het verschil zijn tussen zilver en goud. Het streven naar perfectie past bij KOGA. Met oog voor detail proberen wij ons van andere merken te onderscheiden”, legt brandmanager Harald Troost uit.

Multidisciplinair team

De verbetering van de baanfiets valt niet volledig aan KOGA toe te schrijven. In een vroegtijdig stadium sloeg KOGA de handen ineen met de KNWU, de baansprinters, TU Delft, Actiflow en Pontis Engineering om gezamenlijk naar optimaal resultaat te streven. Iedere projectpartner bracht vanuit zijn discipline expertise in. De vorige KOGA Kimera werd min of meer als vertrekpunt genomen. Deze fiets was volgens de projectpartners al goed, maar liet nog meer dan genoeg ruimte over voor verbeteringen.

Een kwart minder weerstand

We zorgen ervoor dat de renner er goed op past en maximaal zijn vermogen kan leveren

Oscar van Dijk werd als design engineer van Actiflow bij het olympische project betrokken om de luchtweerstand van de olympische baanfiets te reduceren. “Ik wist niks van fietsen, maar ik weet wel wat van aerodynamica. Dat was precies het stukje waarop de innovatieslag gemaakt moest worden. We hebben binnen ons bedrijf een groot rekencluster waarbinnen we ontwerpen doorrekenen. Zo kunnen we heel goed volgen hoe de weerstand verandert als je de vormen van de fiets aanpast”, zegt hij.

Aerodynamica aangepast

“Aerodynamica is in de sprint lang een vergeten hoofdstuk geweest. Het gaat hoofdzakelijk over de renner; die is een groot deel van de fiets en daar wordt dus veel naar gekeken. Aerodynamica is een onderwerp dat veel eerder bij het tijdrijden belangrijk wordt geacht. Niet dat er op de sprint helemaal niet naar is gekeken, maar in ieder geval niet zo uitvoerig als dat nu is gedaan. We hebben van KOGA alle tijd gekregen om te bestuderen wat perfect is. We hebben met regelmaat wat weerstand eraf kunnen schaven, telkens is de fiets beter geworden.”
Volgens Van Dijk is de luchtweerstand van de vernieuwde baanfiets met een kwart verminderd. “De fiets is slechts een onderdeel, want je hebt natuurlijk ook te maken met de renner die erop zit. Van het totaal is ook een paar procent af”, zegt hij. De snelheid op de baan zou volgens hem met ongeveer één kilometer per uur omhoog gaan. “Dat is een grote stap.”

Grotere fiets, minder nerveus

Waar Actiflow de knowhow van aerodynamica in het projectteam deelde, bracht fietsprofessor Arend Schwab van TU Delft zijn fietskennis in. “In het begin waren er brainstormsessies met de rijders. Daaruit kwam naar voren dat zij niet optimaal op de fiets zaten. Kort samengevat: hun fietsen waren vaak te klein. De ellebogen kwamen in conflict met de knieën, bij de een meer dan bij de ander. Nu is er meer ruimte. Dat hebben we bereikt door de fiets groter te maken. We zorgen ervoor dat de renner er goed op past en maximaal zijn vermogen kan leveren, wat is getest op ergometers. De UCI vertelt ons of alles wat we maken binnen de regels past.”

Vernieuwde stuurgeometrie

Tegelijkertijd werd het rijgedrag naar een hoger plan getild. “Een rijder wil een bepaalde handling. De fiets mag niet te nerveus zijn. Bij de interviews met sporters hoorden we dat zij bij een aanzet in de bochten merkten dat de fiets nerveus was. Rijders hadden moeite om tussen de lijnen te blijven. Dat kwam doordat de dynamische stuurstijfheid te laag was. Met een vernieuwde stuurgeometrie hebben we verbeteringen doorgevoerd. Voor elke renner is die gepersonaliseerd.”

Wie verzint nieuwe naam?

Vooralsnog heeft de olympische baanfiets geen naam. KOGA wil daar wel verandering in brengen. Mensen mogen online hun suggesties delen. Degene die de uiteindelijke naam bedenkt, krijgt een geheel verzorgde reis naar de Olympische Spelen in Tokyo aangeboden.

Reageer op dit artikel