nieuws

Boek over geschiedenis van de bromfiets van 1948-2015

Gemotoriseerd 4058

Boek over geschiedenis van de bromfiets van 1948-2015
Officiële Solex fabrieksfoto uit 1957. Foto Bromfiets

‘Een geschiedenis van de verschoppeling van de weg, De Bromfiets 1948-2015’: zo heet het boek over de invloed van de bromfiets op onze samenleving. Geschreven door Drs. Jacob van den Berg en uitgegeven door het tijdschrift ‘Bromfiets’ dat voor het eerst verscheen in 1950.

Het blad viert een soort 40-jarig jubileum. ‘Bromfiets’ werd van 1950 t/m 1969 twintig jaar lang uitgegeven door uitgeverij Motor in Den Haag. Daarna werd het in augustus 1996 nieuw leven ingeblazen door fotostudio Target Press in Moordrecht, waardoor het blad nu twintig jaar jaar bestaat. Bromfiets heeft een stabiele oplage van 17.000 exemplaren en dat is best uniek in ‘bladenland’. Reden voor de redactie om een extra dik feestnummer uit te geven met daarin onder andere een interview met de opa van Max Verstappen. :

Het boek

Het boek ‘De Bromfiets 1948-2015’ gaat over de strijd die nu al bijna 70 jaar gaande is en over de enorme invloed van dat kleine verbrandingsmotortje op de samenleving  Volgens de redactie van Bromfiets heeft het maar weinig gescheeld of we hadden in Nederland allang geen klassieke bromfietsen meer gehad:

“Bij de invoering van het kentekenbewijs in 2006 moesten alle bromfietsen die al op de weg waren ‘geschouwd’ worden. Op instigatie van verkeersofficier Koos Spee was het aanvankelijk de bedoeling om alle bromfietsen van voor 1997 bij deze procedure op termijn af te keuren. Alleen dankzij intensief lobbywerk kon deze ramp voorkomen worden. Van het aantal klassieke brommers dat door hun eigenaar gekoesterd werd had men destijds geen idee…

Solex

‘Fietsen zonder trappen’, zo werden de eerste Solexen in 1948 aan het publiek gepresenteerd. Het woord bromfiets bestond nog niet, ploffiets, knalfiets, fietsmotor, gemotoriseerde fiets of rijwiel met hulpmotor waren gangbare benamingen voor deze ‘nieuwe’ vorm van transport, of waren het toch lichte motorfietsen? Beleidsmakers en politici hadden het er maar moeilijk mee. Verbieden kon al lang niet meer, want vier jaar nadat de eerste brommer op de Nederlandse wegen verscheen, had hij met bijna 200.000 stuks, eind 1951, zijn bestaansrecht al ruimschoots bewezen! Dat ‘smeekte’ om maatregelen!

Levensgevaarlijke dingen

Overheidscommissies, overijverige regenten, wetenschappers, professoren en andere ‘zieners’, maar ook autotijdschriften en bekakte autoclubjes zouden deze Pietje Bell onder de motorische vervoermiddelen wel even op zijn plaats wijzen! Levensgevaarlijke dingen, dat waren het! In de jaren die volgen grossierden onze beleidsmakers voornamelijk in maatregelen die als brevet van onvermogen de geschiedenisboeken in konden.

Maatregelen tegen bromfiets

We noemen er een paar: De brommer wordt naar het fietspad verbannen; of toch maar weer niet, de trapper-plicht, bromfietsers mogen hun trappende collega’s niet bij herhaling passeren, buddyseat op bromfietsen verboden (zou teveel op een motorfiets lijken), het gele plaatje, de boulevard van Scheveningen en Katwijk en de straten in het centrum van o.a. Kerkrade en Den Helder zijn in de avonduren verboden gebied voor brommers, met het ‘rijks keurmerk’ op 1 juli 1958 mogen oudere bromfietsen (400.000stuks) na 1 januari 1963 niet meer de weg op, (dankzij een krachtige lobby van ‘Bromfiets’ en de KNMV wordt de datum vijf jaar opgeschoven, om uiteindelijk geschrapt te worden), een weekblad voor automobilisten lanceert het voorstel om alle bromfietsers te verplichten hun voertuigje van voor tot achter géél te verven om deze voor het snelverkeer zo hinderlijke wegvlooien duidelijk te kenmerken.

Algeheel verbod

Er zou een algeheel verbod moeten komen om onder het rijden naar eentransistorradio’’ te luisteren, de helmplicht, de wielmaat, het bromfietscertificaat, het brommerrijbewijs, het kenteken, en mogelijk straks (her)invoering van wegenbelasting en/of APK. Een aantal regels bleek waardevol, maar meestal ging het om treiteren of ordinair om de poen! Eén troost, het zijn nooit de slechtste vruchten waaraan de wespen knagen!

Opmars van de bromfiets niet te stuiten

Alleen al in 1965 werden er in één jaar tijd 285.000 verkocht en zijn er 1,7 miljoen in gebruik (achter elkaar gezet een rij van Vlissingen tot ver voorbij Moskou!). Eén op de vijf Nederlanders boven de 16 jaar heeft een brommer in gebruik, 60% voor zakelijk vervoer. Als geen ander vervoermiddel betekende de bromfiets voor het naoorlogse Nederland mobiliteit en vrijheid. Pas eind jaren ‘50 neemt de auto deze rol gedeeltelijk over en pas in 1964 zijn er meer auto’s dan brommers op de weg.
De populariteit van de bromfiets zit dan al in een tweede fase. Vader heeft zijn Batavus, Sparta, of Berini ingeruild voor een Volkswagen, Opel of Renault Dauphine, maar jongeren nemen het vaandel over. Voor de zich ontvoogdende jeugd wordt de bromfiets opnieuw het symbool van een tijdperk, een instrument om je af te zetten tegen gevestigde orde en ouderlijk gezag. Een status verschaffend bezit, een middel om je te identificeren, te onderscheiden, te imponeren en natuurlijk meiden te versieren. Meiden die vanaf 1964 kiezen voor heel geëmancipeerd zélf rijden, het liefst op een Mobylette EEG. Boodschappenmand voorop en zélf richting bepalen!

Helmplicht in 1974

De helmplicht van 1974 gooit roet in het eten, maar net als veel beleidsbepalers denken dat de bromfiets geheel aan het uitsterven is, komt hij na het afschaffen van de trapper-plicht in 1985 terug als bromscooter. Bovendien blijken er tot hun niet geringe verbazing na de kentekening nog minstens 200.000 (!) klassieke brommers aan de gretige tand des tijds te zijn ontkomen. Daarvan staan er inmiddels 147.528 (!) op kenteken.

Meer dan 1 miljoen bromfietsen op kenteken

Totaal stonden er op 1 januari 2016 meer dan één miljoen (1.316.283 ) bromfietsen op kenteken. Logisch als je bedenkt dat de bromfiets met zijn lage brandstofverbruik en dus lage CO2 uitstoot, zijn geringe beslag op de schaarse ruimte – zowel voor rijden als parkeren – en zijn matige verbruik aan grondstoffen en energie tijdens de productie, bij uitstek hét vervoermiddel van deze moderne tijd is voor gewone mensen die nuchter nadenken. Dat laatste is niet iedereen vergund. Nog geen twee jaar geleden kwam het SP kamerlid Bashur met het paniekerige voorstel om de snorscooter dan maar in zijn geheel te verbieden. En wéér moest de bromfiets het gevecht aan voor haar welverdiende plekje op onze eigen wegen. Net als een paar maanden geleden bij het invoeren van een milieuzone in Amsterdam, waar met goed lobbywerk bereikt werd dat klassieke brommers er in het weekeinde gewoon mogen rijden”, aldus de redactie van ‘De Bromfiets’.
Dit en nog veel meer is te lezen in het boek Bromfiets 1949-2015 door
Drs. Jacob van den Berg (72).

Bromfiets 1949-2015. Een geschiedenis van de verschoppeling van de weg

ISBN: 978-90-807473-7-1 Harde omslag, 140 pagina’s, door Drs. Jacob van den Berg met een voorwoord van Maarten van Rossem, uitgever: Bromfiets /Target Press, prijs € 12,- 
Verkrijgbaar bij de webwinkel van www.bromfiets.nl en op de bekende oldtimer bromfietsbeurzen

Reageer op dit artikel