artikel

Inzameling fietsaccu’s krijgt boost in najaar 2018

Elektrische fietsen Premium 131

E-bike leveranciers zijn verantwoordelijk voor de inzameling en recycling van e-bike accu’s. Om dat te regelen, is in 2014 via Stibat een collectief inzamelsysteem opgezet bij de fietsenwinkels. De e-bike dealer zorgt voor het innemen van de accu’s. De in 2014 geplaatste tonnen hebben een ADR-keur van 5 jaar, en zijn dus zo langzamerhand aan vervanging toe.

Inzameling fietsaccu’s krijgt boost in najaar 2018
In totaal zijn in Nederland ongeveer 1.250 inzameltonnen geplaatst sinds 2014. De tonnen hebben een ADR-keur van 5 jaar, en zijn dus zo langzamerhand aan vervanging toe.

Stibat is bezig een nieuw inzamelmiddel te selecteren. Gebleken is dat de lithium-ion accu’s, die inmiddels in zo’n 90% van de e-bikes worden toegepast, middelen vereisen die aan strengere veiligheidseisen voldoen. Harm Noorman vertegenwoordigt bij Stibat de stichting EPAC (met daarin onder meer RAI Vereniging en BOVAG), die de inzameling van fietsaccu’s regelt voor de e-bikesector. “We zijn aan het onderzoeken welk inzamelmiddel voldoet voor lithium-ion accu’s. Dat kan bijvoorbeeld een metalen middel worden in plaats van de huidige kunststof ton. We houden daarbij rekening met de wettelijke eisen, zoals de ADR-keur, eisen aan brandveiligheid, KIWA-keur en UN-keur. Ook bekijken we hoe we de procedure voor instabiele accu’s kunnen verbeteren. Deze moeten per omgaande bij de dealer worden opgehaald. Het vervoer van alle accu’s, maar zeker degene waarvan we weten dat ze instabiel zijn, vraagt extra veiligheidsmaatregelen.”

Veiligheidssheet en opleiding

Naast de strengere veiligheidsmaatregelen voor lithium-ion accu’s en het naderende einde van de ADR-keur van de huidige inzameltonnen, zijn er nog andere argumenten om de inzameling fietsaccu’s 2.0 op te zetten. Noorman: “De inzameltonnen staan nu bij ongeveer 1.250 dealers. We weten dat er inmiddels nog meer fietsenwinkels zijn die elektrische fietsen verkopen. Bij de nieuwe uitrol zetten we in op minimaal 2.000 dealers die een inzamelmiddel hebben staan. Ook gaan we nog meer het veiligheidsaspect onder de aandacht brengen. De dealer speelt immers een cruciale rol in de communicatie richting de consument. Er is al een veiligheidssheet beschikbaar, maar we zijn ook aan het onderzoeken of we een opleiding kunnen opzetten. Dat kan een e-learning zijn, of een app.”

Centraal sorteercentrum

Er is dus al het nodige onderzoek gedaan de afgelopen maanden. Gekeken is naar waar fietsaccu’s blijven en hoe ze terugkomen. Daaruit is gebleken dat accu’s die ‘op’ zijn, regelmatig weer worden meegegeven aan de consument, omdat die de accu nog denkt te kunnen gebruiken als reserveaccu. Ook gaven consumenten aan dat ze zelf de fietsaccu gaan inleveren bij een gemeentelijk inzamelpunt. Omdat het belangrijk is dat de accu’s uiteindelijk niet zomaar in het milieu terechtkomen (via de gewone grijze ton bijvoorbeeld), is dit wel een punt van aandacht. Stibat zorgt ervoor dat ingezamelde accu’s worden gesorteerd in een centraal sorteercentrum en naar recyclers in binnen- en buitenland worden gebracht. De fietsdealer heeft hierin de verantwoordelijkheid om de consument goed te informeren.

Verwijderingsbijdrage op factuur

Hoewel de inzameling van fietsaccu’s inmiddels niet meer weg te denken is in de fietsenbranche, willen we nog eens uitleg geven over de doorberekening van kosten die eraan zijn verbonden.

Omdat de fietsaccu een industriële batterij is, zijn de importeurs en fabrikanten (de partij die de e-bike met accu als eerste in de markt zet) verantwoordelijk voor de inzameling en recycling. Zij mogen hiervoor een verwijderingsbijdrage doorberekenen aan de retail, die de e-bike verkoopt aan de eindgebruiker oftewel de consument. Dit is niet verplicht. De verwijderingsbijdrage wordt dan apart vermeld op de factuur (van de fabrikant/importeur).

Of en in welke mate de kosten (van de fabrikant/importeur) worden doorberekend aan de eindgebruiker, bepaalt de individuele retailer/ondernemer. Deze kan ervoor kiezen de verwijderingsbijdrage door te berekenen aan de eindgebruiker. Deze keuze maakt de retailer zelf. De verwijderingsbijdrage moet dan apart worden vermeld op de factuur.

Elke individuele ondernemer/retailer staat het dus vrij de verwijderingsbijdrage wel of niet door te berekenen aan de eindgebruiker/consument.

Wettelijke plichten e-bikedealer

Fietsdealers hebben als distributeur van fietsen en fietsaccu’s een innameplicht.

Deze betekent dat zij:

  • zich actief laten zien als inleverpunt;
  • alle fietsaccu’s van consumenten (als zij deze aanbieden) accepteren;
  • consumenten niet kunnen verplichten om een nieuwe fietsaccu te kopen na het inleveren;
  • na inzameling voor een verantwoorde afvoer van de afgedankte accu’s zorgen.

Waarom inzameling?

De meest gebruikte accu voor elektrische fietsen is de lithium-ion. Dit is een krachtige batterij met een batterijmanagementsysteem (BMS). De verwerking van lithium-ion-accu’s moet dan ook aan strenge eisen voldoen en een veilige en verantwoorde inzameling en recycling is essentieel. Dankzij de recycling kunnen we metalen en schaarse, waardevolle materialen uit de accu’s halen en deze weer gebruiken als grondstof voor de industrie. Goed voor het milieu.

Nieuw inzamelmiddel in najaar 2018

Met de vlucht van e-bikes was ook een oplossing voor afgedankte accu’s nodig. Daarom riep de fietsbranche, onder andere de RAI Vereniging en BOVAG, in 2013 de hulp in van Stibat. Stibat (Stichting Batterijen) organiseert als non-profitorganisatie de inzameling en recycling van lege batterijen en accu’s in Nederland. Het bestaande netwerk van Stibat werd uitgebreid naar fietsdealers en vanaf 2014 zorgt Stibat voor de inzameling en recycling van deze bijzondere batterijen. Dealers hebben een inzamelmiddel gekregen, een witte ton met blauw deksel. Deze gaat in het najaar van 2018 vervangen worden door een nieuw inzamelmiddel.

Tassen om accu’s individueel te verpakken

Stibat levert ook tassen, zodat de accu’s individueel verpakt kunnen worden voordat de accu’s in de ton gaan. En levert duidelijke instructies hoe dealers met de accu’s om moeten gaan. Daarnaast zorgt Stibat voor voorlichting aan consumenten, geeft informatie en instructies aan de dealers, verzorgt het logistieke traject en maakt afspraken met gecertificeerde recyclers.

Meer over fietsaccu’s inzamelen

Reageer op dit artikel